29-01-2018 10:16

Beweeg je slimmer

Ik was 16 jaar, net als hij. Het enige verschil is dat hij op het veld stond en ik dertig meter hoger op de tribune. Het was zijn debuut in het eerste elftal van FC Groningen. Ik, mijn vader en ruim 15 duizend andere toeschouwers in het stadion waren getuige van zijn eerste minuten in de Eredivisie. Hij voetbalde met zijn ploeggenoten tegen Feyenoord en speelde zijn directe tegenstander, Kees van Wonderen, helemaal zoek.

Het was Arjen Robben.

Zijn carrière zou zich stormachtig ontwikkelen. Via PSV, Chelsea en Real Madrid tot Bayern München. Ondertussen was hij ook bepalend in het Nederlands elftal. Zo schoot hij op het EK 2004 in Portugal de beslissende strafschop in de penaltyserie tegen Zweden raak. In het afgelopen voorjaar nam hij afscheid als international na de mislukte kwalificatiereeks voor het WK in Rusland.

Rare dingen

In een artikel in de Volkskrant stond een artikel over de jeugdopleiding van voetbalvereniging AZ uit Alkmaar. In het team, dat goed presteert in de Nederlandse Eredivisie, spelen een aantal voetballers uit de eigen jeugdopleiding. Misschien worden ze ooit zo goed als Arjen Robben, maar waarschijnlijk niet. Voetballers van dat kaliber worden eens in elke paar generaties geboren.

De journalist was opgevallen dat de vijf spelers van AZ uit de eigen jeugdopleiding allemaal een HAVO of VWO hadden afgerond op de middelbare school. Middenvelder Guus Til reageerde: “Dat lijkt me toeval. Intelligentie op het voetbalveld is iets anders dan in het klaslokaal. Ik heb hele slimme jongens hele rare dingen zien doen in een wedstrijd”.

Bestaat er dan zoiets als voetbalintelligentie en heeft dat een verband met gewone intelligentie? Arjen Robben heeft een HAVO opleiding afgerond, terwijl bijvoorbeeld Johan Cruijff tweemaal is blijven zitten op de ULO, het Uitgebreid Lager Onderwijs.

Messi

Zelf volg ik het nationale of internationale voetbal niet heel intensief meer, maar ik kan nog wel graag kijken naar individuele acties van wereldklasse. Zoals Lionel Messi, de spelmaker en spits van FC Barcelona.

De wijze waarop hij doelpunten kan maken of teamgenoten in een scoringspositie kan brengen is ongekend. Ik vraag me wel eens af of het intelligentie of intuïtie is door jarenlang te spelen en trainen.

Slimmer bewegen

Voetballers zijn een afspiegeling van de maatschappij. Het opleidingsniveau varieert, al zijn er betrekkelijk weinig voetballers die hun carrière kunnen combineren met een opleiding aan een hogeschool of universiteit. Er is domweg niet genoeg tijd naast alle trainingen.

Het werkt wel de andere kant op: door te bewegen kun jij je cognitieve prestaties verbeteren. Net als met mijn eerdere artikel over slapen, geldt hier ook dat je eerst je beweging op orde moet hebben voordat je nootropics kan gebruiken om je niveau nog verder op te krikken.

Start met de basis, zoals goed slapen, eten en bewegen.

Wandelen

Een manier om goed te bewegen is heel simpel: wandelen. Een voorbeeld dat altijd bij mij is blijven hangen is de Griekse filosoof Socrates. Hij nam zijn studenten mee met een wandeling buiten de stadsmuren van Athene om hen daar lopend les te geven.  

Later is dit ook onderbouwd door onder meer onderzoekers van de Universiteit van Pittsburgh (Verenigde Staten). In hun publicatie schrijven ze dat regelmatig bewegen, zoals wandelen, leidt tot een groei van de hippocampus en een verbetering van het geheugen. De hippocampus is een deel van de hersenen met veel functies, waaronder het opslaan en ophalen van informatie.

Intensief bewegen

Naast wandelen is het ook slim (pun intended) om een paar keer week intensiever te bewegen. Dit zijn aerobische sporten. Voorbeelden hiervan zijn hardlopen, wielrennen of een andere vorm van training waarbij de hartslag flink wordt verhoogd.

In 2010 verscheen een onderzoek van wetenschappers van de Universiteit van Kopenhagen (Denemarken) dat intensief bewegen helpt bij de aanmaak van BDNF. BDNF staat voor ‘brain derived nootrophic factor’. Dit is een eiwit dat de aanmaak van nieuwe hersencellen stimuleert. Een verhoogde aanmaak van BDNF wordt gelinkt aan een vertraging van cognitieve achteruitgang.

Tijdstip van trainen

Niet alleen in de Verenigde Staten en Denemarken wordt onderzoek gedaan naar de invloed van beweging op het brein. Een groep onderzoekers van de Radboud Universiteit in Nijmegen (Nederland) publiceerden in 2016 een studie naar het tijdstip van trainen. Dit deden ze door twee groepen proefpersonen en een controlegroep te laten studeren, sporten, een test te laten doen en ze hier twee dagen later weer over te bevragen. Dit combineerden ze met het maken van hersenscans. Een groep ging direct sporten na het studeren, een andere groep na 4 uur en de controlegroep niet.

Tussen de sporters en niet-sporters zagen ze een significant verschil in de hoeveelheid informatie die ze zich konden herinneren en dit kwam ook naar voren in de hersenscans, met name in de hippocampus (daar is die weer). De proefpersonen die hadden gesport, kwamen beter uit de test.

Wat ik zelf interessant vind aan dit onderzoek is dat ze concluderen dat het beste effect optrad bij de groep proefpersonen die 4 uur na het studeren ging sporten. Dus dit is de ‘take-away’: als je om 13.00 stopt met studeren, dan heb je het meeste effect als je om 17.00 je sportschoenen aantrekt en een stuk gaat rennen.

Bos

Wandelen en aerobische inspanning zijn goed voor je hersenen, maar je kunt dus bonuspunten verdienen met het eerder aangehaalde tijdstip dat je gaat sporten. Vanuit mijn eigen ervaring zijn er nog twee andere manieren waarop je nog meer uit je sportieve inspanningen kan halen.

De eerste is de plek waar je sport. Een hardloopband in de sportschool met een televisiescherm voor je neus is voor mij geen aantrekkelijke gedachte. Het liefst ren ik buiten, met frisse lucht, soms wat regen of sneeuw en veel meer dingen om te zien. Soms ga ik een half uur een richting uit rennen om in een onbekend deel van de stad terecht te komen. Daarna moet ik mijn richtingsgevoel gebruiken om te zorgen dat ik weer thuis kom.

Free Running

De tweede bonustip is om regelmatig over of op dingen te springen. Dit hoeft niet zo extreem te zijn zoals Parcours of Free Running. Dit is een vorm van hardlopen waarbij je op en vanaf daken en muren springt.

Wel probeer ik mijn coördinatie af en toe te prikkelen door over hekjes en slootjes te springen of door honden te ontwijken. Op die manier stimuleer ik mijn hersenen niet alleen door de beweging zelf, maar ook omdat ik mezelf extra prikkels geef.

Met deze tips wordt je slimmer. Naast natuurlijk goed slapen, voldoende eten en nootropics slikken. Misschien niet zo (voetbal-)slim als Arjen Robben, maar toch.


Auteur

Dit artikel is geschreven door Peter Joosten. Peter is trendwatcher, biohacker, menselijk proefkonijn, blogger op ProjectLeven.nl en host van de populaire podcast Project Leven Show.

Posted in Lifestyle By

Peter Joosten